Thijs van Valkengoed

Race tegen de klok, liefst zonder pak

Thijs van Valkengoed, 28-voudig Nederlands kampioen en deelnemer bij de Olympische Spelen van Athene en Beijing weet heel goed waarom hij zich wil inzetten voor 100% Dope Free: "Mijn sport is één van de oudste ter wereld, een race tegen de klok, simpelweg de snelste wint. Ik vind het belangrijk dat dit op een eerlijke manier gaat en niemand een oneerlijk voordeel heeft ten opzichte van een ander.Doping verlaagt voor mij de waarde van een prestatie. Daarnaast sport ik vooral om het beste uit mijn lichaam en dus uit mezelf te halen, wat een tweede reden is waarom doping daar niet bij past. Tot slot weegt het gezondheidsaspect voor mij mee. Ik sport om gezond te blijven en niet om mijn lichaam af te breken."

Duidelijke zaak dus. Maar ook in het zwemmen vinden voortdurend technologische aanpassingen plaats, waarover discussie bestaat of deze wel of niet mogen. Jacco Verhaeren was begin 2009 veelvuldig in het nieuws over of de supersnelle zwempakken nu wel of niet mogen. Uiteindelijk zijn de regels hieromtrent flink aangescherpt. Is Thijs het daarmee eens en ziet hij hierin een link met het verbod op doping? Thijs: "Ja, in wezen wel. Die zwempakken zorgen ervoor dat het drijfvermogen wordt vergroot. Elke zwemmer heeft dit in meer of mindere mate, maar elke zwemmer moet zijn rompspanning, die hiervoor van belang is, trainen om dat drijfvermogen zo optimaal te maken, dat is een essentieel onderdeel van zwemmen. Door een pak te dragen dat bijdraagt aan het drijfvermogen, is die rompstabiliteit minder van belang. En dan haal je wel iets belangrijks uit het zwemmen weg. De prestatie wordt dan niet meer geleverd door de combinatie van wat iemand van nature heeft en training, maar door iets wat van buitenaf is toegevoegd. Ik vind dat niet in de sport passen en ben dus blij dat de regels voor de zwempakken zijn aangescherpt. Eenzelfde redenering gaat op voor doping: mét doping gaat het niet langer om wat je van nature is gegeven en hoe hard je ervoor traint."

Phelps en cannabis

Wat hoopt Thijs met zijn ambassadeurschap te bereiken? "Ik hoop ervoor te zorgen dat jonge sporters, met mijn steun, doping blijven afwijzen. Hierbij hoort ook een stuk bewustwording: neem nooit iets van iemand aan, controleer zelf, of laat je ouders controleren, voordat je iets gebruikt. Hoe jong je ook bent, laat je niets opdringen en neem niets zonder dat je weet wat het is!

Een voorbeeldfunctie die hij bewust kiest dus. Wat vindt Thijs dan van het cannabisgebruik van Michael Phelps? Held na zijn 8 medailles tijdens de Spelen in Peking, werd gesnapt terwijl hij aan een hasjpijp lurkte. Cannabis staat op de dopinglijst, maar is alleen verboden op de dag van een wedstrijd. Strikt genomen maakte Phelps geen dopingovertreding. Toch kreeg hij veel kritiek over zich heen. Wat vindt Thijs daarvan?

"Ergens kan ik me nog wel voorstellen dat een sporter na een tijd van intensief trainen een periode heeft waarin hij even ‘los' gaat om zo te zeggen. Maar zijn cannabisgebruik is niet slim. In Amerika wordt cannabis gewoon gezien als drugs, net als cocaïne en XTC hier. Bovendien is hij zo'n enorme held daar, en daarbij hoort toch echt die voorbeeldfunctie. Die verantwoordelijkheid heeft hij naar zijn sponsoren, maar ook naar een generatie jonge sporters. Ik denk niet dat mensen op basis hiervan denken dat cannabisgebruik gewoon is in het zwemmen, maar het is gewoon een niet zo'n handige actie van Phelps."

What about whereabouts

Denkt hij dat doping veel voorkomt in het zwemmen? "Ik vrees dat dopinggebruik in bijna alle sporten, ook in het zwemmen wel voorkomt. Maar het is zeker geen gemeengoed. In Nederland schat ik het gebruik in het zwemmen laag in. Er is veel voorlichting en de kans dat je gepakt wordt is in mijn ogen groot, omdat er veel gecontroleerd wordt. Ik vind het lastig om een uitspraak te doen over gebruik van doping in andere landen. Ik kan me voorstellen dat in landen waar dat minder goed geregeld is, een sporter sneller in de verleiding komt. Helemaal als de belangen groter zijn, bijvoorbeeld in landen waar een wereldkampioenschap of olympische medaille je leven letterlijk verbetert.

Meer controleren, ook vanuit internationale instanties als FINA en WADA draagt eraan bij dat de pakkans overal groter wordt, en ik denk wel dat dat steeds meer gebeurt. Ik zou willen pleiten voor meer out-of-competition controles. Het aanleveren van whereabouts, gegevens over waar je als sporter dagelijks traint en verblijft, hoort daar bij. Op basis hiervan kan een controlerende instantie je vinden voor een dopingcontrole, ook buiten de wedstrijden om. Het aanleveren van die whereabouts is zeker niet altijd leuk om te doen, het neemt ook best veel tijd in beslag, want je moet er altijd voor zorgen dat deze gegevens up to date zijn. Maar het is in het belang van een schone sport. In mijn geval moet ik met name opletten met de vele trainingskampen, en ervoor zorgen dat in mijn whereabouts goed vermeld staat waar en wanneer die plaatsvinden. Helaas zit een ongeluk soms in een klein hoekje: een poosje geleden liep ik een filing failure op, omdat een email aan de FINA niet was aangekomen. Drie van die fouten binnen achttien maanden en je kunt geschorst worden. Dan zit de schrik er wel even in en het betekent: nóg scherper zijn op die whereabouts.

Het blijft natuurlijk wel een feit dat de "de goeden onder de kwaden moeten lijden" en dat daardoor dopingcontroles nodig zijn!